Wilt u ons werk financieel ondersteunen? Doe een kleine donatie en klik hier

De laatste updates in uw mail!

U hoeft niets te missen. leder weekend krijgt u de hoogtepunten van Maurice van afgelopen week in uw mail. Met opmerkelijke artikelen, meer achtergrond en toelichtingen.

Na 12 jaar is dit artikel van Nemo-Kennislink verdwenen

Waarom is na 12 jaar dit artikel van Nemo-Kennislink verdwenen? - 70003
Samenvatting van het artikel

Na 12 jaar is een artikel over het vogelgrieponderzoek van Prof. Fouchier met de titel "Knutselen aan gevaarlijke virussen" op NEMO-Kennislink plotseling verdwenen. De tekst van dat artikel is pikant, zeker in het licht van de nieuwste informatie over SARS-CoV-2 en Wuhan.

Lees volledig artikel: Na 12 jaar is dit artikel van Nemo-Kennislink verdwenen

Leestijd: 8 minuten

Na 12 jaar is dit artikel van Nemo-Kennislink verdwenen

Met update en titelaanpassing 29-1-2024

Prof. Fouchier

Onlangs is er na 12 jaar een artikel verdwenen van de website van NEMO-Kennislink. Het ging over het onderzoek naar het vogelgriepvirus in 2011-2012 van Prof. Fouchier van het Erasmus MC in Rotterdam.

Om het grote belang van de verdere informatie van dit artikel te kunnen onderkennen is het nodig om eerst de tekst uit een mail van Prof. Fouchier van het Erasmus MC van 8 februari 2020 kort te bespreken. Prof. Fouchier is een beroemde viroloog, die o.a. ruim 10 jaar geleden succesvol aan het vogelgriepvirus heeft geknutseld om het besmettelijk te maken voor andere dieren.

Er was begin 2020 een discussie onder prominente virologen over de SARS2 uitbraak en hoe het was ontstaan. Een aantal van die virologen schreven kort erop een artikel waar ze aangaven dat het virus niet via een lablek was ontstaan, maar op de markt. En vanaf dat moment werd het lablek aangemerkt als “complottheorie”.

Dit schreef Prof. Fouchier op 8 februari 2020 voorafgaande aan de publicatie van het artikel aan de anderen waarbij bepleit werd om de mogelijkheid van een lablek uit te sluiten:

“Dat vermindert het risico van nieuwe discussies over biosafety waardoor het onnodig toekomstige pogingen om het virus voor onderzoek en diagnose te kweken, zal frustreren.”

Ook Marion Koopmans wilde de mogelijkheid van een lablek niet bespreekbaar maken.

Dan gaan we nu terug naar 2012 en het vogelgrieponderzoek van Prof. Fouchier.

Ophef rond virusonderzoek

In 2012 ontstond er ophef over een onderzoek waarbij het Erasmus MC een belangrijke rol speelde. Professoren Ron Fouchier en Ab Osterhaus hadden via het zogenaamde “gain of function-onderzoek” op een kunstmatige wijze het vogelgriepvirus via de lucht besmettelijk gemaakt voor fretten. Het argument om dat te doen was om de mensheid voor te bereiden op het moment dat dit in werkelijkheid in de natuur zou gaan gebeuren. Zodat er dan al op tijd maatregelen genomen zouden kunnen worden via het ontwikkelen van vaccins en medicijnen.

De Amerikaanse overheidsorganisatie NSABB (Wetenschappelijke Adviesorganisatie voor Bioveiligheid) wilde dat het wetenschappelijke artikel over dit onderzoeksresultaat niet gepubliceerd zou worden. Men vond de risico’s van het publiceren groter dan het nut. Terroristen zouden dan wellicht in staat zijn om dat virus na te maken en als biowapen inzetten. De ophef, die ook in de Nederlandse politiek in 2012 speelde, eindigde in een compromis, waarbij er wel een wetenschappelijke publicatie volgde zonder de details van de samenstelling van dit gemaakte virus.

In februari 2012 verscheen er een interview met Prof. Fouchier over deze kwestie in Medisch Contact. Met de kennis van nu is het fascinerend om het te lezen. Fouchier beargumenteert waarom de gevaren die de Amerikanen zagen er niet waren. Maar omdat de Amerikaanse overheid erover dacht om dit soort onderzoek te verbieden werd dit soort onderzoek tijdelijk stopgezet. (In 2014 heeft de regering Obama een verbod ingevoerd op bepaalde type onderzoeken die virussen kunstmatig gevaarlijker maakten).

Kleine kans

Vervolgens wordt er gesproken in het interview over de gevaren die geopperd worden dat een kunstmatig gemaakt virus in het lab zou ontsnappen. In een interview zegt Fouchier dat de kans daarop klein is:

‘Besmettingen van medewerkers zijn triest maar komen voor. Geen van de besmettingen heeft echter tot nog toe geleid tot een risico voor de volksgezondheid. Dat komt omdat de laboratoria zo zijn ingericht dat als er toch een besmetting plaatsvindt, niet de hele bevolking besmet wordt.’ Gevallen waarbij er wel een gevaarlijk virus uit een lab ontsnapte – zoals in Beijing in 2004, waar een met SARS besmette labmedewerker negen mensen besmette van wie er één overleed – zijn niet goed vergelijkbaar met het vogelgrieponderzoek, stelt Fouchier. ‘Die besmettingen vonden plaats in labs die in de verste verte niet kunnen tippen aan de onze. Maar dan nog, ook die gevallen hebben niet geleid tot verspreiding van het virus.’

En het interview sluit af met de vraag “Wat als het onderzoek naar H5N1 sterk ingeperkt wordt?”

Fouchier antwoordt:

‘Dan ben ik bang dat we nooit kunnen inschatten welke pandemieën er op ons af gaan komen. We willen grote rampen, tsunami’s, dijkdoorbraken en ook pandemieën kunnen voorspellen zodat we ons daarop kunnen voorbereiden om de impact te beperken of ze misschien geheel te voorkomen. Als we dit soort onderzoek niet kunnen doen, dan gaat ons dat niet lukken. Dan zeg je: Laat de pandemie maar komen, we zien het wel.’

Tegengeluiden

De grote discussie, die in 2012 ontstond over dit onderwerp, is o.a. terug te lezen in dit artikel in Nature: “The fight over  flu”. Daar is te lezen wat diverse prominente wetenschappers van dit onderwerp vinden. Eerst staan daar de opvattingen van Fouchier en Osterhaus en daarna de opvattingen van 8 anderen, zowel voorstanders als wetenschappers, die bedenkingen hebben, o.a. Klotz en Sylvester.

Met de kennis van nu is de positie van Klotz en Sylvester van het “Center for Arms Control and Non-Proliferation” uiterst interessant. Zij hadden namelijk berekeningen gedaan over het – substantiële – risico van de ontsnapping van een virus uit een lab. In hun artikel uit 2012 schreven zij o.a.

SARS vormt nu het grootste gevaar. Het gevaar dat het op een natuurlijke manier gebeurt is kleiner dan dat er weer een ontsnapping uit een lab gebeurt dat druk bezig is om ons te beschermen tegen een natuurlijke uitbraak. Sinds 2003 is SARS al 3 keer uit een lab ontsnapt.

De enige acceptabele wijze om dat onderzoek wel te doen is door een nieuw veiligheidsniveau te introduceren (BSL-4 Plus) stellen zij en anders zou dit onderzoek wereldwijd verboden moet worden.

Terug naar 2024. Vorig jaar heb ik een artikel geschreven over de geheime mails uit begin 2020, waar ook Prof. Fouchier opdook. Ik ging via Google op zoek naar informatie over het vogelgrieponderzoek van prof. Fouchier. Ik vond een zeer informatief artikel op Kennislink van het wetenschapsmuseum van Nemo. Het belichtte op een neutrale manier de controverse die er toen was ontstaan.

Waarom is na 12 jaar dit artikel van Nemo-Kennislink verdwenen? - 69982

Ik heb in het afgelopen jaar al een aantal keren verwezen naar dit artikel. Het laatst op 19 januari. Een artikel dat ging over de nieuwste aanwijzingen dat het virus in het lab in Wuhan was gemaakt. In een onderzoeksvoorstel uit 2018 van Amerikanen en het lab in Wuhan werd beschreven hoe ze via een “gain-of-function”- onderzoek een Coronavirus wilden maken en hoe die er dan uit zou zien. SARS-CoV -2 dat eind 2019 opdook bleek identieke kenmerken te hebben als in dat voorstel uit 2018 werd beschreven.

Maar tot mijn verbazing merkte ik vorige week dat het artikel van de site van NEMO-kennislink was verdwenen. Terwijl via Google dat artikel nog wel werd vermeld, inclusief een link, was het in werkelijkheid weg. Maar gelukkig is er een internetarchief (Wayback Machine) en daaruit bleek dat het artikel op 8 januari nog wel op de site stond. De integrale tekst van dat artikel treft u hier aan.

Veel van wat er in het artikel staat is hierboven al uiteengezet.

Fouchier en Osterhaus zeggen in Science: “Alle methoden die we hebben gebruikt om de besmettelijke variant van het vogelgriepvirus te maken zijn gewoon beschreven in de literatuur. Iedere viroloog zou het schadelijke virus zo in elkaar kunnen zetten.” Maar er gelden wel strenge regels voor het onderzoek doen aan zulke ziekteverwekkers. De laboratoria waarin dat gebeurt moeten voldoen aan allerlei eisen. Er wordt alleen gewerkt in veilige cabines, niet iedereen kan zomaar in en uit lopen en er vinden regelmatig controles plaats.

Toch moeten we de kans dat een ziekteverwekker als het besmettelijke vogelgriepvirus uit het laboratorium weet te ontsnappen niet onderschatten, menen Lynn Klotz en Ed Sylvester van het Amerikaanse Center for Arms Control and Non-Proliferation. Wereldwijd zijn er minstens veertig laboratoria die werken met gevaarlijke ziekteverwekkers, zoals het vogelgriepvirus maar bijvoorbeeld ook SARS.

Klotz en Sylvester hebben zelf onderzoek gedaan naar de werkwijze van die laboratoria en bepaalden daaruit dat de gemiddelde kans op een ontsnapping ligt op ongeveer één procent per jaar.

Geen enkel systeem is natuurlijk waterdicht, maar tot dusver is er nog geen vogelgriepvirus ontsnapt uit het laboratorium.”

Ik heb meerdere keren aan de redactie van NEMO-Kennislink gevraagd wat de reden is van het verdwijnen van het artikel na 12 jaar van hun site, maar geen antwoord gekregen. Met name was mijn vraag of het wellicht een technische reden had. Belangrijk was om te weten dat de rest van de site nog wel functioneerde. 

Ik heb dinsdag en donderdag via de site vragen gesteld over de reden van het verdwijnen van het artikel. Maar geen reactie gekregen. Ook aangegeven dat ik in het weekend wilde publiceren.

Vrijdag om 12:44 heb ik een mail gestuurd naar de redactiechef/eindredacteur met de melding dat ik in het weekend wilde publiceren, maar kreeg weer geen reactie. Toen ik 24 uur later (!) de mail terugkreeg als onbestelbaar heb ik naar een andere eindredacteur een mail gestuurd, maar wederom geen reactie gekregen. Toen ben ik zondagochtend overgegaan tot publicatie. 

Snel na het plaatsen reageerde de hoofdredacteur. Hij gaf aan dat op 10 januari de site helemaal onder handen is genomen en een groot deel van de oudere artikelen is gearchiveerd, maar niet meer via de site bereikbaar was. Er waren ook veranderingen aangebracht aan de emailadressen van o.a. de eindredacteuren, maar dat was blijkbaar nog niet op de site veranderd. Daarom had ik per mail geen reactie gekregen.

Hij vond het vervelend dat ik hem niet had bereikt, omdat er een plausbile uitleg was voor het verdwijnen van het artikel. Op zichzelf kan ik me dat indenken, maar ik vind dat ik wel mijn best had gedaan, via de 4 onbeantwoorde mails, waarvan twee naar personen hoog in de organisatie om een reactie te krijgen. Plus dat ik in dit artikel geen enkele kritiek heb op het artikel van NEMO-kennislink zelf, en de site van NEMO-Kennislink mooi, goed en informatief vindt.

Dit blog gaat niet primair over dat artikel, maar naar mijn zoektocht naar relevante informatie in relatie tot dit artikel en het “gain-of-function” onderzoek. En die blijft overeind. Als door dit artikel de indruk is gewekt dat ik stel dat NEMO-Kennislink bewust bepaalde zaken onder de pet heeft willen houden, dan spijt me dat.

Terug naar 2020

In 2018 was er een voorstel geweest van EcoHealth Alliance (directeur Peter Daszak) om een gain-of-function onderzoek uit te voeren met Coronavirussen. De kenmerken die beschreven worden in het concept van het voorstel lijken sterk op SARS-CoV-2 dat eind 2019 in Wuhan opdook. In dat voorstel uit 2018 zou er een samenwerking zijn met het lab in Wuhan. Peter Daszak beschreef in onlangs opgedoken documenten dat het onderzoek vooral in Wuhan zou plaatsvinden, omdat het goedkoper was dan in de VS, wegens lagere veiligheidseisen (BSL-2)!

Dan duikt dus het virus op in de stad waar dat Coronaviruslab is gevestigd die partner was van de Amerikaanse organisatie.

Stel u bent een viroloog, die intensief bezig is geweest met het bestuderen van de gevaren van virussen voor de mens en daarbij ook betrokken bent (geweest) bij “gain-of-function-onderzoek” van welk virus dan ook. Een onderzoeksaanpak die zeer ter discussie stond, omdat er door collega-wetenschappers gewezen werd op het gevaar dat het in het lab gemaakte virus, per ongeluk uit het lab ontsnapte en een pandemie zou kunnen veroorzaken.

Maar de meeste virologen vonden dat gevaar niet groot genoeg om dat type onderzoek niet (meer) te doen. Het kan niet anders dan dat virologen zich toen hebben gerealiseerd dat er een kans was dat het virus uit een lab was ontsnapt. En omdat het virus in Wuhan was opgedoken en niet in een van de 200 andere grote steden in China, was de kans dat het virus uit dat lab was ontsnapt extra groot!

Waarom is na 12 jaar dit artikel van Nemo-Kennislink verdwenen? - 69987

Je hoeft echt weinig van kansberekening te weten om dat te kunnen vaststellen. En dat wisten de virologen ook, zoals uit hun tot voor kort geheime onderlinge mail- en Slack-verkeer bleek.

Zij konden twee keuzes maken:
  1. We onderkennen de grote kans van een lablek in Wuhan en accepteren de gevolgen voor ons vakgebied en het werk wat we doen.
  2. We sluiten het lablek uit en noemen dat een complottheorie. Plus dat wij de prominente wetenschappers worden die de wereld gaan helpen om met de pandemie te kunnen omgaan en een centrale rol krijgen om toekomstige pandemieën te kunnen bestrijden.

Welke keuze zij massaal hebben gemaakt is duidelijk. En hoe de virologen hun keuze maskeren ook:

Andere recente artikelen over dit onderwerp:

U heeft zojuist gelezen: Waarom is na 12 jaar dit artikel van Nemo-Kennislink verdwenen?

Volg Maurice de Hond op X | Facebook | LinkedIn | YouTube.

Deze website opereert dankzij de financiële steun van de bezoekers en kent geen paywall of adverteerder. Klik hier als u een (kleine) donatie wilt geven. Onze dank is groot.

Deel dit artikel: Twitter Facebook Linkedin WhatsApp
REACTIES
Reageer hier, maar met respect.

We verwelkomen respectvolle en relevante opmerkingen. Off-topic commentaren worden verwijderd. Als je illegale dingen doet, zullen we het verbieden.

 
“Ze kunnen niet eens de pandemie voorspellen, die ze zelf hebben veroorzaakt” - 71056
Blind voor mens en recht in het kwadraat - 71024