Wilt u ons werk financieel ondersteunen? Doe een kleine donatie en klik hier

De laatste updates in uw mail!

U hoeft niets te missen. leder weekend krijgt u de hoogtepunten van Maurice van afgelopen week in uw mail. Met opmerkelijke artikelen, meer achtergrond en toelichtingen.

Home » COVID-19 » Wat zeggen Manaus en Guayaquil?

Wat zeggen Manaus en Guayaquil?

Samenvatting van het artikel

De grote corona-uitbraken in Manaus (Brazilië) en Guayaquil (Ecuador) worden regelmatig gebruikt om aan te tonen dat het effect van hoge luchtvochtigheid zoals ik dat beargumenteer, niet kan kloppen. Helaas zegt dat meer over de algehele onwetendheid over de verspreiding van het virus dan over mijn redenering. In dit artikel leg ik uit waarom.

Lees volledig artikel
Leestijd: 4 minuten

In Manaus (Brazilië) en Guayaquil (Ecuador) zien we grote corona-uitbraken. Dat zijn locaties waar het warm was/is en er ook vaak een hoge luchtvochtigheid is. Deze twee voorbeelden worden regelmatig gebruikt om aan te tonen dat wat ik (en veel anderen) zeggen over het effect van hoge luchtvochtigheid  op de verspreiding van het virus, dus niet waar kan zijn. Maar juist die beweringen (helaas niet alleen geuit door amateurs, maar ook door virologen en epidemiologen) laten zien dat men geen clue heeft over hoe het virus zich eigenlijk verspreidt, waardoor men het ook niet op een intelligente wijze weet te bestrijden en volstaat met het herhalen van mantra’s als “houdt 1,5 meter afstand” en “was je handen goed” en “mondkapjes geven alleen maar schijnveiligheid” en “let op de tweede golf”.

Het verspreidingspatroon van COVID-19 vertoont een duidelijke gelijkenis met dat van influenza, en daar is veel studie naar gedaan. Als je dan naar de wetenschappelijke studies kijkt van de verspreiding van influenza over de wereld, dan valt op dat er een paar patronen kunnen worden onderkend:

  • Een patroon waarbij één keer per jaar (in de winter) de griep uitbreekt. Dat zien we boven de 30 graden noorderbreedte, waar zich de gebieden bevinden met een gematigd weertype (dus ook het gebied waar wij wonen).
  • In tropische landen zien we dat patroon juist niet. Daar zijn soms twee pieken (maar niet in de winter) of een meer gelijkmatige verspreiding. Een recent artikel uit november 2019 in Popular Science beschrijft dat goed.  En ook dit Australische artikel beschrijft dat. Dicht bij de evenaar zien we t.a.v. influenza een heel ander patroon dan we kennen in onze streken.

In al die jaren hebben wetenschappers geen goede verklaring gevonden waarom dat patroon zo anders is in die tropische gebieden. Ik heb wel een vermoeden, maar dat is heel speculatief en ook niet relevant op dit moment.

Zowel Manaus als Guyaquil liggen heel dicht bij de evenaar (2 en 3 graden zuiderbreedte).  In beide steden is er een superspreading event geweest (ik beschrijf die zo). Het lijkt er dus op dat ook COVID-19 een ander verspreidingspatroon vertoont dicht bij de evenaar dan in de gebieden met gematigd weer. Om dezelfde -blijkbaar onbekende- redenen dat influenza dat doet!

En dus kunnen de ontwikkelingen rondom de evenaar niet gebruikt worden om die een-op-een toe te passen op de patronen in onze gebieden.

In Nederland moeten we ons richten op de patronen die we zien in gebieden boven de 30 graden noorderbreedte, en niet op gebieden met andere patronen.

Dat gezegd hebbende ga ik nog even in op de grote uitbraak in die twee steden vlak bij de evenaar. Want ook daar is het duidelijk dat een superspreading event het startschot heeft gegeven voor een exponentiële toename van de besmettingen.

 

Als we naar Manaus en Guyaquil kijken dan zien we eind februari grootschalige carnaval evenementen. Dit is een foto van Manaus op 22 februari. Min of meer vergelijkbare foto’s zijn er ook van de andere plaatsen.

Maar nu kan tegengeworpen worden dat er natuurlijk op veel meer plekken in Zuid-Amerika carnaval is geweest, terwijl daar geen grote uitbraken zijn geweest. En daar zit nu precies de kern van wat je kan leren van deze twee uitbraken in Zuid-Amerika.

  1. Allereerst is de voorwaarde van de besmetting natuurlijk dat er minimaal één persoon aanwezig was die besmet was en het zelf niet wist. Juist eind februari was het virus nog niet zo massaal verspreid, dus had je een heel grote kans in Zuid-Amerika dat je bij grote evenementen aanwezig was, zonder dat daar iemand besmet was. In Brazilië wordt aangegeven dat de eerste besmette personen rijke Brazilianen waren die in Noord-Italië op wintersport waren geweest. In Ecuador wordt gesteld dat het eerste geval op 29 februari werd ontdekt in Guayaquil (!), bij een vrouw die uit Spanje was gekomen.
  2. In de noorderlijke gebieden lijkt het mij onwaarschijnlijk dat de grote uitbraak is ontstaan bij carnavalsoptochten buiten. Net zo goed als op 8 maart in Nederland de City-Pier-City loop, noch de wedstrijd Feyenoord-Willem II die hebben veroorzaakt. Het is veel waarschijnlijker dat als er grootschalige besmettingen zijn ontstaan, dat die binnen zijn gebeurd, waar veel mensen tegelijk waren. Bij voorbeeld in clubs, feestzalen e.d. (zoals dat ook bij voorbeeld op wintersport is geweest in de grote clubs in Sankt Anton. Hier een verslag van een Amsterdamse groep, die daar is geweest). Maar het zou zo kunnen zijn dat juist de unieke situatie dicht bij de evenaar (in de buurt van de 37 graden en hoge luchtvochtigheid) in de avond de aerosols wel buiten lang blijven hangen.

Als je de ontwikkeling van het aantal besmette personen ziet kort na de uitbraak, dan lijkt die begonnen te zijn tijdens het carnaval aldaar. Maar kijk even naar deze plattegrond van die stad en de vele clubs in het centrum, waaronder ook een aantal grote. Daar feest men binnen en het zou me niet verbazen als daar dan wel de airco’s heel hard werken. Dat lijkt me weinig te verschillen van de feestzaal in Kessel met 500 mensen op 5 maart. (Behalve natuurlijk de muziek en de kleding die men droeg).

Als je de ontwikkeling van de cijfers van Manaus bekijkt dan is vast te stellen dat er geen uitbraak heeft plaatsgevonden tijdens het carnaval in februari. Het superspreading event moet later plaatsgevonden hebben, tussen 10 en 15  maart, want toen begonnen de besmettingen pas te komen. Tijdens optochten, kerkdiensten of feesten. En ook in Manaus zijn er trouwens een aantal hele grote clubs.

 

Het is heel jammer dat in de tientallen jaren dat er onderzoek is gedaan naar influenza, men nog zo weinig harde verklaringen heeft gegeven voor de verschillende verspreidingspatronen. Als we die wel hadden, dan zouden we beter kunnen hebben opgetreden tegen de verspreiding van COVID-19.

Maar er is wel iets belangwekkends bij het bestuderen van COVID-19. Omdat nog niemand besmet was, verloopt de verspreiding op een veel makkelijker te onderzoeken wijze. Bij influenza-verspreidingen werd het patroon (sterk) versluierd, doordat een niet gering deel van de mensen al immuun was voor de “flavor of the year” van het influenzavirus. Dat is dus bij het coronavirus niet het geval.

Je zou denken (en hopen) dat dit voor goede wetenschappers een ideale mogelijkheid is om de verspreidingspatronen goed te bestuderen en verklaren. Dan hebben we er bij toekomstige nieuwe influenza-verspreidingen ook nog wat aan.

En als dat gaat gebeuren, dan ben ik ervan overtuigd dat veel van wat ik de afgelopen 6 weken in mijn blogs heb geschreven, zal worden bevestigd.

Deel dit artikel: Twitter Facebook Linkedin WhatsApp
REACTIES
Reageer hier, maar met respect.

We verwelkomen respectvolle en relevante opmerkingen. Off-topic commentaren worden verwijderd. Als je illegale dingen doet, zullen we het verbieden.

BEKIJK OOK
 

Bekijk het MDH Corona Journaal

Het laatste nieuws omtrent corona!

Bekijk het MDH Corona Journaal

Bekijk het laatste nieuws
omtrent corona!