Regeringspartijen nog maar 49 van de 66 zetels over

Onderliggende bewegingen

De peiling van dit weekend is een bevestiging van de trends van de afgelopen maanden. Juist door in te zoomen op de onderliggende cijfers is een goede indruk te geven van de electorale processen die sinds de verkiezingen plaats vonden.

Eerst worden de kiezers besproken vanuit de partij, die ze in oktober 2025 hebben gestemd.

De regeringspartijen

D66

• Van de opgekomen Nederlanders heeft 18% D66 gestemd. 63% heeft geen spijt van hun keuze, 23% een beetje spijt, 14% wel spijt.
• 60% geeft aan zeker D66 te kiezen als er dit jaar verkiezingen zouden zijn, de rest weet het niet of stapt over naar PRO (12%).
• Slechts vanaf PRO zijn er kiezers die naar D66 overstappen (3%)
• D66 staat nu op 19 zetels (-7)

CDA

• Van de opgekomen kiezers heeft 12% CDA gestemd. 56% heeft geen spijt van hun keuze, 26% een beetje spijt, 18% wel spijt.
• 47% geeft aan zeker CDA te kiezen als er dit jaar verkiezingen zouden komen. 14% JA21, 5% 50PLUS en 17% weet het niet en de rest noemt andere partijen.
• Ook bij het CDA stappen er weinig kiezers van andere partijen naar deze partij over.
• CDA staat nu op 13 zetels (-5).

VVD

• Van de opgekomen kiezers heeft 14% VVD gestemd. 44% heeft geen spijt van hun keuze, 28% een beetje spijt en 28% wel spijt.
• 47% geeft aan zeker VVD te kiezen als er dit jaar verkiezingen zouden komen, 27% geeft aan over te stappen naar JA21, 7% FVD. 11% weet het niet en de rest noemt de andere partijen.
• Ook bij de VVD stappen er weinig kiezers van andere partijen naar deze partij over.
• VVD staat nu op 17 zetels (-5)

 De regeringspartijen hebben 66 zetels behaald en staan nu op 49 (-17).

Oppositiepartijen

PRO

• Van de opgekomen kiezers heeft 13% GroenLinks/PvdA gestemd. 85% heeft geen spijt van hun keuze, 8% een beetje spijt en 7% wel spijt.
• 81% geeft aan zeker PRO te kiezen als er dit jaar verkiezingen zouden komen, 7% weet het niet en de rest noemt de andere partijen.
• 12% van de D66-kiezers stappen over naar PRO (+4 zetels), 10% van de SP-kiezers doet dat.
• PRO staat nu op 25 zetels (+5)

 PVV

• Van de opgekomen kiezers heeft 18% PVV gestemd, 69% heeft geen spijt van hun keuze, 19% een beetje spijt en 12% wel spijt.
• 47% geeft aan zeker PVV te kiezen als er dit jaar verkiezingen zouden komen. 30% geeft aan dan FVD te kiezen, 10% JA21, 7% weet het niet en de rest noemt de andere partijen.
• De PVV wint alleen van de JA21 kiezers (4% gaat over naar de PVV).
• PVV staat nu op 18 zetels (-8).
• Het feit dat 69% geen spijt heeft van hun keuze en maar 47% zegt weer PVV te kiezen en 30% FVD, laat zien hoe groot de concurrentie voor de PVV van FVD is.

 JA21

• Van de opgekomen kiezers heeft 6% JA21 gestemd. 74% heeft geen spijt van hun keuze, 17% een beetje spijt en 9% wel spijt.
• 73% geeft aan zeker JA21 te kiezen als er dit jaar verkiezingen zouden komen, 10% geeft aan dan FVD te kiezen, 4% PVV, 7% weet het niet en de rest noemt de andere partijen.
• JA21 wint in zetels 5 van de VVD, 2 van de PVV, 2 van het CDA,
• JA21 staat nu op 18 zetels (+9).

 FVD

• Van de opgekomen kiezers heeft 4% FVD gestemd, 93% heeft geen spijt van hun keuze, 4% een beetje spijt en 3% wel spijt.
• 94% geeft aan zeker FVD te kiezen als er dit jaar verkiezingen zouden komen.
• FVD wint in zetels 7 zetels van de PVV, 1 van de VVD, 1 van JA2.
• FVD staat nu op 17 zetels (+10).

 Bij de overige partijen zien we dat 50PLUS en Volt 2 zetels gestegen zijn. Bij 50PLUS is er een groepje kiezers die van het CDA komen. Bij Volt is die herkomst wat meer verdeeld over de verschillende partijen.

Links-rechts verdeling

De onderstaande grafiek laat zien wat de keuzes zijn van de kiezers op basis van hun eigen omschrijving of ze rechts of links zijn.

Duidelijk is te zien dat aan de linkerkant PRO prominent aanwezig is. D66 zien we meer terug bij de gematigd linkse kiezers en de kiezers die zichzelf in het midden plaatsen. Aan de rechterkant zien we meer concurrentie onderling van PVV, VVD, JA21 en FVD.

Besef daarbij wel dat de groep die zichzelf rechts of gematigd rechts plaatsen, twee keer zo groot is dan degenen die zich links of gematigd links plaatsen.

Als dezelfde tabel getoond werd, maar dan rekening houdende met de omvang van de groepen, dan ziet die grafiek er zo uit.

Het is duidelijk hoe prominent de groep kiezers rechts van het midden is in het huidige electoraat. Besef dat in 2012 PvdA+GroenLinks+SP+D66+Partij voor de Dieren nog bijna 50% van de stemmen haalden. Dat is in de huidige peiling nog amper een derde.

In de loop van de week volgen meer analyses op basis van het uitgevoerde onderzoek.