Wilt u ons werk financieel ondersteunen? Doe een kleine donatie en klik hier

De laatste updates in uw mail!

U hoeft niets te missen. leder weekend krijgt u de hoogtepunten van Maurice van afgelopen week in uw mail. Met opmerkelijke artikelen, meer achtergrond en toelichtingen.

Home » COVID-19 » Omikron in Zuid Afrika update 21-12-2021

Omikron in Zuid Afrika update 21-12-2021

Omikron data uit Zuid-Afrika - 26857
Samenvatting van het artikel

De kennis over Omikron is nog steeds volop in ontwikkeling. In Zuid Afrika als geheel stijgen de cijfers nog steeds, maar in een provincie zijn de cijfers inmiddels begonnen te dalen. Met deze data is een eerste vergelijking mogelijk tussen de zorgdruk tijdens de vorige Delta-piek en de huidige Omikron-piek. Die laatste lijkt vooralsnog een veel lagere zorgdruk te veroorzaken.

Lees volledig artikel: Omikron in Zuid Afrika update 21-12-2021

Leestijd: 5 minuten

door Eildert Slim (Green Team)

In de provincie waar de Omikron uitbraak als eerste begon zijn de besmettingscijfers inmiddels al met de helft gedaald. Het aantal ziekenhuisopnames per dag is lager gebleven dan ten tijde van Delta en daalt inmiddels ook. In het VK is Omikron inmiddels dominant, maar het aantal gerapporteerde positieve tests lijkt te stabiliseren. Deense cijfers van het Omikron aandeel voor de laatste paar dagen ontbreken, maar dit aandeel lijkt dezelfde trend te volgen als in het VK.

Voor het hoofdartikel over dit onderwerp, zie hier.

Eerst in het kort alvast de kernpunten:

  • In Gauteng, een Zuid Afrikaanse provincie met 15 miljoen inwoners, is de Omikron golf alweer met de helft gedaald. Laatste dagen niet meegeteld, wegens onvolledige data.

Omikron in Zuid Afrika update 21-12-2021 - 27439

  • Deze golf van nieuwe gevallen gaat gepaard met minder ziekenhuisopnames dan tijdens de Delta golf.

Omikron in Zuid Afrika update 21-12-2021 - 27441Het blauwe lijntje zijn de ziekenhuisopnames in Gauteng, geteld vanaf het moment dat het Omikron aandeel van positieve tests gestegen was tot ongeveer 20%. Inmiddels is deze lijn met ongeveer 25% gedaald ten opzichte van het hoogtepunt. De oranje lijn zijn de ziekenhuisopnames gedurende de Delta golf in hetzelfde Gauteng, een half jaar geleden.

De absolute aantallen in Zuid Afrika zeggen weinig over de verwachte aantallen in andere landen, wegens verschillen in demografie en opnamebeleid. Maar de relatieve verhouding tussen Omikron en Delta in dezelfde provincie geeft een voorspelling van wat andere landen kunnen verwachten, ten opzichte van hun eerdere Delta-golven.

Achtergrond

Sinds drie dagen zien we een daling van het aantal nieuw gerapporteerde gevallen in Zuid Afrika. Ook het gerapporteerde percentage positieve tests is iets gedaald. De komende dagen zal duidelijk worden, of deze trend doorzet. Zuid Afrika zit in de vakantieperiode tussen Verzoeningsdag en Kerst, waardoor schijnbare trends onbetrouwbaar zijn.

Omikron in Zuid Afrika update 21-12-2021 - 27442Met de stabilisatie van het aantal gerapporteerde positieve tests wordt het ook interessant opnieuw naar de Case Fatality Rate te kijken, het aantal overlijdens per positieve test. Deze is in Zuid Afrika sinds de Omikron uitbraak inmiddels ruim een factor 20 gedaald sinds november en een factor 10 ten opzichte van eerdere minimum records. De absolute waarde zegt niet zoveel, omdat deze sterk afhankelijk is van het testbeleid, dat per land verschilt.

Omikron in Zuid Afrika update 21-12-2021 - 27443

De komende dagen zal blijken, of het ‘haakje omhoog’ van 20 december het begin een nieuwe trend is, of een correctie op achterstallige rapportage gedurende een lang weekend wegens Verzoeningsdag.

Gauteng

Zuid Afrika is een groot land, met een bevolking van meer dan 60 miljoen. Het is verdeeld in provincies. Gauteng is geografisch verreweg de kleinste, maar er wonen 15 miljoen mensen – een kwart van de bevolking. Daarmee is het ook de dichtstbevolkte.

Omikron in Zuid Afrika update 21-12-2021 - 26973

Gauteng was de eerste provincie waar Omikron op grote schaal uitbrak. Zuid Afrika rapporteert het cumulatieve aantal gevallen per provincie hier. Daarmee kan het aantal nieuw gerapporteerde gevallen per dag per provincie uitgerekend worden. Het 7-daags gemiddelde daarvan is geplot in de grafiek hieronder:

Omikron in Zuid Afrika update 21-12-2021 - 27444

De laatste dagen in deze grafiek worden nog aangevuld en zijn dus te optimistisch. Maar inmiddels is op basis van deze data duidelijk, dat het aantal gerapporteerde gevallen op 6 december piekte in Gauteng en sindsdien daalt. De “knik” van 13 december in het 7-daags gemiddelde lijkt het gevolg van een kleiner aantal tests op 16 december, Verzoeningsdag. Daardoor lijkt de trend eerst te versnellen en vervolgens te vertragen, maar dit is schijn.

In zeven van de in totaal negen provincies lijken de cijfers inmiddels de top gepasseerd te zijn. Dit is nog even onder voorbehoud, omdat schijnbare trends tijdens de vakantieperiode misleidend kunnen zijn.

Het aantal ziekenhuisopnames per dag is te vinden op pagina twee van de dagelijkse rapporten op deze pagina. Het 7-daags gemiddelde aantal ziekenhuisopnames in Gauteng:

Omikron in Zuid Afrika update 21-12-2021 - 27445

Sinds 11 december zijn de opnamecijfers ongeveer 25% gedaald. Komende dagen en weken wordt deze trend naar verwachting grilliger, omdat gedurende feestdagen opnames vaak enkele dagen worden verschoven.

Na de piek van het aantal opnames per dag blijft de bezetting nog enkele dagen toenemen, tot de patiënten die op het hoogtepunt binnenkwamen weer ontslagen worden.

De Delta-variant piekte in Zuid Afrika gedurende de eerste helft van juli, Omikron in december. Onderstaande grafieken illustreren het verschil in verpleegbed en IC bezetting voor Gauteng, tussen juli en december:

Omikron in Zuid Afrika update 21-12-2021 - 27446

 

Omikron in Zuid Afrika update 21-12-2021 - 27447

Duidelijk is de significant lagere bezetting ten gevolge van Omikron, vooral op de IC.

Denemarken

Inmiddels begint het aandeel Omikron in Europa ook op te lopen. Denemarken houdt hier een duidelijk overzicht bij. Op basis van deze data kan het aandeel Omikron worden vergeleken met het 7-daags gemiddelde aantal positieve tests:

Omikron in Zuid Afrika update 21-12-2021 - 27448

Het aandeel Omikron van 15 december is nu bijgesteld naar 45%, latere data zijn nog steeds‘pending’.

Uit hetzelfde Deense rapport, de volgende tabel:

Omikron in Zuid Afrika update 21-12-2021 - 27341

Deze betreft gevallen tussen 22 november en 15 december. Op basis van deze data lijkt Omikron inderdaad tot minder ziekenhuisopnames te leiden dan Delta, maar dit is onvoldoende verklaring voor de schijnbare trendbreuk in onderstaande grafiek.

Deze laat een stabilisering zien van het aantal ziekenhuisopnames, na een periode van stijging, vanaf 5 december. De cijfers voor opnames volgen de besmettingscijfers met ongeveer een week, dus deze trendbreuk vanaf 5 december zou dan veroorzaakt zijn door een verandering rond 28 november, terwijl het aantal positieve tests sinds die tijd versneld omhoog gaat. Het wachten is nog steeds op de update voor de week t/m 19 december.

Omikron in Zuid Afrika update 21-12-2021 - 27342

Verenigd Koninkrijk

In het VK is Omikron inmiddels ook dominant. Onderstaande grafiek komt uit het dagelijkse rapport van de UK Health Security Agency. De laatste dagen zijn nog niet volledig. Groen wordt geacht Delta te zijn, paars is Omikron.

Omikron in Zuid Afrika update 21-12-2021 - 27450

De cijfers uit het VK zijn recenter dan die uit Denemarken, maar ontlopen elkaar weinig voor de overlappende dagen. Vanaf 9 december is een significante stijging in het totaal aantal positieve tests ten opzichte van dezelfde dag een week eerder, grotendeels gedreven door de toename van Omikron. Deze grafiek loopt tot 17 december, data tot 21 december is beschikbaar voor het aantal gerapporteerde gevallen per rapportagedag:

Omikron in Zuid Afrika update 21-12-2021 - 27451

Op basis van deze cijfers lijkt het aantal gerapporteerde gevallen inmiddels te stabiliseren. De komende dagen wordt duidelijk, of deze trend voortzet.

Het effect van de stijging vanaf 9 december zou na ongeveer een week zichtbaar moeten worden in de ziekenhuiscijfers. Deze zijn nu beschikbaar tot en met 14 december, dus over een paar dagen moet het beeld duidelijk worden.

Omikron in Zuid Afrika update 21-12-2021 - 27452

Prognose

Omikron is veel besmettelijker dan Delta. Als door Omikron infecties gegenereerde immuniteit effectief is tegen Delta, dan zal die laatste daarom uitsterven. Immers, Omikron is effectiever in het bereiken van vatbare mensen, die daarna niet vatbaar meer zijn. Dit effect treed echter pas in werking wanneer een groot aantal mensen is besmet met Omikron.

De mate van ziekmakendheid door Omikron is op dit moment onderwerp van discussie. Er zijn grofweg twee manieren om dit vraagstuk te benaderen:

  1. Op basis van data uit Zuid Afrika, door gegevens van de Omikron golf te vergelijken met die van de Delta golf daar een half jaar eerder. Daarmee wordt het effect van verschillen in demografie en vaccinatiegraad met andere landen geminimaliseerd.
  2. Op basis van gegevens uit andere Europese landen, vooral Denemarken en het VK. Deze landen hebben meer overeenkomsten met Nederland dan Zuid Afrika. Maar de moeilijkheid is, dat de Omikron golf in deze landen nog veel minder gevorderd is. Daardoor is bijvoorbeeld het aantal ziekenhuisopnames op het hoogtepunt van de golf nog onbekend.

De bezwaren tegen 2) kunnen ondervangen worden door analyse van gedetailleerde, nauwkeurige data. Bijvoorbeeld, als precies bekend is wie twee weken geleden een Omikron infectie opliepen, kan bepaald worden welk percentage van hen vandaag in het ziekenhuis is opgenomen. Maar als die data onvoldoende nauwkeurig is stapelt deze analyse onzekerheid op onzekerheid, waardoor het resultaat reduceert tot epidemiologische fantasie.

Vooralsnog zijn de voortekenen uit Zuid Afrika gunstig: Een relatief korte golf, waarbij het aantal ziekenhuisopnames per dag ver onder het niveau van de eerdere Delta golf blijft.

De data uit het VK en Denemarken is nog onvoldoende compleet om een duidelijk beeld te geven van de coronacijfers die ons te wachten staan, maar de snelheid waarmee Omikron zich verspreidt lijkt vergelijkbaar met die in Zuid Afrika.

 

 

 

Deel dit artikel: Twitter Facebook Linkedin WhatsApp
REACTIES
Reageer hier, maar met respect.

We verwelkomen respectvolle en relevante opmerkingen. Off-topic commentaren worden verwijderd. Als je illegale dingen doet, zullen we het verbieden.

  • MEER OVER
BEKIJK OOK