Luchtreiniging tegen SARS-CoV-2 sinds zomer 2020

Keulemans

In de weken naar de aanloop van mijn verhoor door de Parlementaire Enquêtecommissie Corona was Maarten Keulemans, wetenschapsjournalist bij De Volkskrant, een campagne begonnen om mij zo zwart mogelijk te maken.

Wat hij daar aan tweets plaatste, was van een gênant niveau, niet alleen een journalist onwaardig.

Ik heb tot mijn verhoor me terughoudend opgesteld, omdat ik me op dat verhoor wilde concentreren. In de komende weken zal ik stappen ondernemen om te laten zien dat zelfs voor Maarten Keulemans grenzen zijn waar je niet overheen mag gaan.

Er zijn diverse van zijn acties in die periode, die ik zal aanpakken. Verschillende ervan zal ik, daar waar het verband houdt met deze site, hier ook bespreken.

Dit is zijn boodschap op X van 6 juni, die we hieronder gaan bespreken.

Dit is de link naar het artikel in De Volkskrant van 4 maart 2026 waarnaar verwezen wordt.

Dit bericht op X is er één van het soort dat Keulemans met enige regelmaat plaatst. Beschuldigingen/verdachtmakingen aan de ene kant en halve en hele onwaarheden aan de andere kant. Van een niveau waar iedereen zich voor zou dienen te schamen, maar zeker een journalist.

Ik zal de twee componenten apart behandelen

Ontvangsten van installatiebranche/horeca

Ook al begin 2021 werd ik door NRC en Pointer verdacht gemaakt dat ik bij mijn inspanningen voor een betere luchtkwaliteit om Covid-19 te bestrijden geld verdiende van de installatiebranche en de horeca

En Maarten Keulemans heeft daar ook al eerder naar gerefereerd.

Op mijn site en bij mijn toelichtingen heb ik daar ook altijd antwoord op gegeven, maar dat weerhoudt Maarten niet om met verdachtmaktingen door te gaan.

Inkomsten van de ventilatiebranche

1. In april 2020 wilde ik de boodschap van de aerosolen en het belang van ventilatie maximaal onder de aandacht van Nederland krijgen. Die boodschap vertelde ik via diverse tv-kanalen (o.a. OP1), en de nieuwe media (o.a. Café Weltschmerz en De Nieuwe Wereld). Toen ik Klaas Hummel (een vastgoedmagnaat met belangen in de horeca) op 23 april 202o bij OP1 zich stevig hoorde uitspreken om de coronamaatregelen meteen op te heffen, heb ik hem benaderd.
   Via een speciale site smartexit.nu is informatie vanuit mijn onderzoek op de site breed onder de aandacht van de Nederlanders gebracht, mede door een grote marketingcampagne. De start was 12 mei 2020 met advertenties in vele kranten.  
   De kosten voor die marketingcampagne en het maken en onderhouden van de site, € 100.000,- werd door Klaas Hummel betaald. Enkele maanden later is die site gestopt.
2. Ik benadrukte al vroeg dat goede ventilatie een belangrijke manier was om besmetting met Covid-19 te voorkomen. Dit was het artikel “Deltaplan Ventilatie”.  Ook kwam ik in contact met leveranciers van apparatuur die pretendeerden dat zij de lucht konden zuiveren van virusdeeltjes.
   Juist om onafhankelijk te kunnen blijven en te voorkomen dat ik beschuldigd zou worden van een eigen financiële agenda, ben ik ver weg gebleven van het accepteren van geld of goederen van aanbieders van dit soort apparatuur.
   Ook heb ik de verzoeken om op mijn site advertenties van aanbieders te plaatsen van dit soort apparatuur  afgewezen. Juist om elke schijn van belangenverstrengeling te voorkomen!
   Ik heb ook de CO2-meters, die mij gratis werden aangeboden, betaald.
3. Wel heb ik een keer ter plekke een verhaal verteld over het belang van ventilatie bij het bedrijf Tribes, dat in een kantoor, speciale luchtfilters had geïnstalleerd, waar ik een vergoeding voor heb ontvangen.

Overzicht van luchtreinigers/-filters

Mede omdat de kosten van de site sterk toenamen (door het grote aantal bezoekers moest de site aangepast worden, naast hogere kosten voor server en beheer) heb ik in de loop van de zomer de mogelijkheid geopend om geld te doneren.

Zeker in het begin waren de donaties overweldigend (meer dan 30.000 in de eerste maand). Dat is deeks gebruikt ten behoeve van de site (op 22 september nieuw gestart), het kunnen afwikkelen van de vele vragen en om diverse projecten op te starten in het verlengde van de informatiebehoefte van de bezoekers van de site.

Ook hebben we een wekelijkse video gestart (Het Coronajournaal, gepresenteerd door Fabienne de Vries).

Door de beschikbaarheid van de donaties is ook besloten een documentaire te maken over het nut van luchtfilters en  een overzicht te maken van het aanbod op dat terrein.

Dat is expliciet alleen gebeurd op basis van de donaties van de bezoekers aan de site. Zoals ook vermeld is in de documentaire en op het deel van de site waarin het aanbod is beschreven.

Bij dat aanbod hebben we een specialist een beschrijving laten geven van de verschillende types apparaten, die er waren. En hebben we de informatie van iedere aanbieder die dat wilde op onze site vermeld. Daarbij hebben we dit gezet:

De lijst is diverse keren geupdate en de laatste versie (1.9) werd eind november 2020 gemaakt. We hebben noch in geld, noch in apparatuur iets van de aanbieders aangenomen. Juist om onafhankelijk te blijven en omdat de kosten voor het maken en onderhouden van de site betaald werden door de bezoekers.

Kortom: het is een infame beschuldiging van Maarten Keulemans in zijn melding op X op 6 juni

Hoe werkten ze ?

In zijn melding op X geeft Maarten ook aan dat ik reclame maakte voor luchtinstallaties “waarvan we inmiddels weten dat ze niet uithaalden”. 

Daarin een link naar een artikel in De Volkskrant met een overzicht van een onderzoek over luchtreinigers en -filters in klassen en zorginstellingen, die vrijwel niets uitgehaald zouden hebben.

Als je het artikel leest dan zijn de uitspraken minder hard dan Maarten in zijn melding op X zegt. Maar wat veel belangrijker is: Er zijn ook nogal wat onderzoeken uit het buitenland met andere resultaten, Daarbij hing het er wel vanaf welk type apparaat onderzocht werd.

De hoofdindeling in 2020 betrof 5 soorten apparaten: hepa-filters, koolstof, ionisatie, plasma en UV. Per soort werden de voor- en nadelen vermeld en een groot aantal verschillende apparaten opgevoerd.

Om te laten zien hoe eenzijdig de informatie van Maarten Keulemans is heb ik via ChatGPT een overzicht laten maken van internationale studies over die 5 verschillende luchtfiltermethoden.

Hieronder treft u die bevindingen aan. Ook daaruit zal u duidelijk worden hoe gekleurd en eenzijdig de informatie van Maarten Keulemans was.

Bevindingen

De kernconclusie van het onderzoek via ChatGPT is dat de rangorde van betrouwbaarheid sinds zomer 2020 duidelijker is geworden.

Ventilatie plus mechanische filtratie zijn nu het best onderbouwd voor het verlagen van concentraties van infectieuze aerosolen binnenshuis.

Voor draagbare HEPA-units is het bewijs sterk voor daling van deeltjes- en aerosolconcentraties, redelijk voor verlaging van blootstelling, maar nog steeds beperkt voor harde uitkomstmaten zoals rechtstreeks gemeten SARS-CoV-2-transmissie in echte gebouwen. Daar staat tegenover dat de techniek robuust, goed schaalbaar en relatief veilig is, mits de unit voldoende lucht debiet levert en goed wordt geplaatst. CDC, EPA en ASHRAE positioneren filtratie dan ook als een aanvullende, praktische maatregel naast ventilatie;

RIVM stelde in 2022 dat direct bewijs voor minder SARS-CoV-2-transmissie in publieke ruimten toen nog ontbrak, maar de latere literatuur maakt de aerosolreductie en plausibele risicoreductie wél overtuigender. [1]

UV-C, vooral upper-room UVGI, heeft een sterk werkingsmechanisme en stevige historische basis voor luchtwegpathogenen, plus groeiend SARS-CoV-2-specifiek bewijs uit laboratorium- en modelleringsstudies. Upper-room UVGI is vooral aantrekkelijk in ruimtes met hoge bezetting, hoog risico en beperkte mogelijkheden om ventilatie of filtratie voldoende op te schalen.

Ionisatie, plasma en aanverwante “elektronische” luchtreiniging blijven de zwakste categorie in termen van onafhankelijk bewijs.

Er zijn laboratoriumstudies met gunstige resultaten, inclusief enkele studies op SARS-CoV-2 of respiratoire virussen, maar onafhankelijke, realistische en reproduceerbare gegevens zijn schaars. EPA en CDC waarschuwen dat dit een opkomende technologie is met minder goed gedocumenteerde effectiviteit en met potentieel voor ozon en andere bijproducten. De meest relevante onafhankelijke studies laten óf slechts bescheiden winst zien in grote testkamers, óf nauwelijks effect op deeltjes/PM in realistische HVAC-opstellingen, terwijl fabrikant- of leverancierdata vaak sterkere resultaten tonen in kleine testboxen met hoge iondichtheden. [3]

Elektrostatische precipitators zitten inhoudelijk tussen filtratie en elektronische luchtreiniging in. In technisch gecontroleerde systemen kunnen ze virusbeladen aerosolen efficiënt opvangen, en recente studies tonen zelfs aanwijzingen voor “in-flight inactivation”; tegelijk zijn prestaties sterk ontwerpafhankelijk en bestaat er een bekende zorg over ozonproductie in sommige configuraties. Voor algemene toepassing in bezette klaslokalen of kantoren zijn ze minder transparant en minder gestandaardiseerd dan HEPA-oplossingen. [4]

De Maurice.nl-pagina uit 2020 was richtinggevend juist waar zij luchtreiniging positioneert als aanvulling op ventilatie, waar zij HEPA en UV-C positief waardeert, en waar zij bij ionisatie/plasma wijst op ozonrisico’s.

De pagina is nu echter op onderdelen verouderd: actieve kool is niet geschikt als primaire virusmaatregel; plasma/ionisatie hebben minder overtuigend onafhankelijk bewijs dan de pagina aangaf; en de huidige consensus is dat men in bezette ruimten vooral moet sturen op totale schone-luchttoevoer in ACH/eACH via ventilatie, HVAC-filtratie, draagbare HEPA en waar passend upper-room UVGI. [5]

Dit artikel is er één in een srie die de komende tijd zal verschijnen in aanloop naar de actie die ik ga ondernemen.